สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีเสด็จพระราชดำเนินทรงนำคณะกรรมการรางวัลนานาชาติมูลนิธิรางวัลเจ้าฟ้ามหิดลฯ ศึกษาดูงานโครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานฯ จังหวัดสกลนคร

เมื่อวันที่ 26 ตุลาคม 2551 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารีเสด็จพระราชดำเนินทรงนำคณะกรรมการรางวัลนานาชาติมูลนิธิรางวัลสมเด็จเจ้าฟ้ามหิดลในพระบรมราชูปถัมถ์ จำนวน 38 คน ศึกษาดูงานโครงการศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานอันเนื่องมาพระราชดำริ ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงตามแนวพระราชดำริอ่างเก็บน้ำห้วยปุ๊ และโครงการฟาร์มตัวอย่างหนองหมากเฒ่าตามพระราชดำริ อำเภอเมืองสกลนคร จังหวัดสกลนคร โดยมีนาย อำพล เสนาณรงค์ องคมนตรี พร้อมด้วยนาย เฉลิมเกียรติ แสนวิเศษ เลขาธิการ กปร. นาย ธีระ วงศ์สมุทร อธิบดีกรมชลประทาน นาย ชนะไชย วัฒนา ผู้อำนวยการศูนย์ฯ เจ้าหน้าที่กรมชลประทานและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเฝ้าฯ รับเสด็จ

ในการนี้ นาย อำพล เสนาณรงค์ องคมนตรี กราบบังคมทูลบรรยายสรุปผลการดำเนินงานของศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานอันเนื่องมาจากพระราชดำริ จากนั้น ทรงบรรยายแนะนำสถานที่ที่จะทรงนำคณะกรรมการนานาชาติไปเยี่ยมชมในปีต่อไป และประทับรถพ่วงเพื่อทอดพระเนตรพืชสมุนไพร ยางพารา งานศึกษาและพัฒนาประมง กิจกรรมด้านป่าไม้ กิจกรรมผสมผสาน กิจกรรมข้าว งานศึกษาและพัฒนาปศุสัตว์ แปลงพืชสวนภายในศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานอันเนื่องมาจากพระราชดำริ

ศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานอันเนื่องมาจากพระราชดำริ เป็น 1 ใน 6 ศูนย์ศึกษาการพัฒนาอันเนื่องมาจากพระราชดำริที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระราชดำริให้จัดตั้งขึ้น ตั้งแต่ปี 2525 เพื่อใช้เป็นแบบจำลองของภาคตะวันออกเฉียงเหนือเป็นพื้นที่ย่อส่วนของภูมิภาคที่สอดคล้องกับการแก้ไขปัญหาการประกอบอาชีพเกษตรกรรมของราษฎรตลอดจนปัญหาที่เกี่ยวกับการจัดการทรัพยากรธรรมชาติที่เสื่อมโทรม ปัจจุบันได้ดำเนินงานที่เกี่ยวข้องกับการศึกษาทดลอง วิจัยจามแนวพระราชดำริที่พระราชทานไว้ในด้านต่าง ๆ เป็นจำนวนมากเกือบ 300 เรื่อง และได้นำไปขยายผลให้กับเกษตรกรในพื้นที่หมู่บ้านรอบศูนย์ศึกษาฯ และพื้นที่อื่น ๆ ในจังหวัดใกล้เคียงโดยทำหน้าที่เป็นแหล่งถ่ายทอดองค์ความรู้ ทั้งการพัฒนาอาชีพ พันธุ์พืช พันธุ์สัตว์ และการประมงเพื่อเพิ่มรายได้ให้แก่ราษฎร นอกจากนี้ยังได้ขยายผลการพัฒนาไปสู่ราษฎรที่มีความพร้อม โดยจัดตั้งเป็นเครือข่ายเรียกว่า ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงตามแนวพระราชดำริ กระจายอยู่ในพื้นที่ 22 หมู่บ้านรอบศูนย์การพัฒนาภูพานฯ จำนวน 32 ศูนย์ ทำหน้าที่เป็นเครือข่ายเผยแพร่ความรู้จากการปฏิบัติจริงตามแนวเศรษฐกิจพอเพียงและเป็นศูนย์กลางในการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ระหว่างเกษตรกรด้วยกันเองด้วย

จากนั้นเสด็จฯ ไปยังศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงตามแนวพระราชดำริอ่างเก็บน้ำห้วยปุ๊ ซึ่งเป็นหนึ่งในศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงฯ ของศูนย์ศึกษาการพัฒนาภูพานอันเนื่องมาจากพระราชดำริ ได้แก่ นาย ขวัญใจ แก้วหาวงศ์ ซึ่งได้รับการคัดเลือกให้เป็นหัวหน้าศูนย์เรียนรู้ฯ อ่างเก็บน้ำห้วยปุ๊ เมื่อปี 2549 มีพื้นที่ทำการเกษตร 20 ไร่ ทำเกษตรกรรมในรูปแบบของไร่นาสวนผสม

ต่อมา เสด็จฯ ไปยังฟาร์มตัวอย่างหนองหมากเฒ่าตามพระราชดำริ เพื่อทอดพระเนตรกิจกรรมของฟาร์มตัวอย่างฯ ซึ่งฟาร์มตัวอย่างหนองหมากเฒ่าตามพระราชดำริจัดตั้งขึ้นตามแนวพระราชดำริในสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ตามที่ราษฎรได้ขอพระราชทานความช่วยเหลือในการประกอบอาชีพ ดังนั้นจึงได้พระราชทานพระราชดำริให้จัดหาพื้นที่จัดสร้างฟาร์มตัวอย่างขึ้น ณ หนองหมากเฒ่า บ้านนาคำ อำเภอเมือง จังหวัดสกลนครเพื่อสร้างงานให้แก่ราษฎรที่ยากจนและประสบปัญหาทางเศรษฐกิจได้มีแหล่งสาธิตให้ความรู้และสามารถเข้ามาเรียนรู้และนำความรู้ที่ได้ไปปฏิบัติได้เอง